Pompa ciepła w praktyce: ile naprawdę kosztuje jej eksploatacja?

Od czego zależy zużycie energii elektrycznej przez pompę ciepła? Nie jest ono stałe, więc aby zrozumieć tę zależność, trzeba poznać najważniejsze czynniki:

• Charakterystyka techniczna i dobór pompy. To jeden z ważniejszych aspektów, zwłaszcza gdy weźmiemy pod uwagę wielkość i moc urządzenia. Jeśli bowiem pompa jest zbyt duża, może działać nieefektywnie na niskim obciążeniu. Zbyt mała zaś wymusza dłuższą eksploatację, jak również większe zużycie energii. Ważna jest też tu efektywność urządzenia. Najważniejsza zasada natomiast jest taka, że nowoczesne modele o wysokim SCOP generują więcej ciepła na jednostkę zużytej energii.

• Izolacja budynku. Lepsza izolacja oraz szczelność przekładają się na zmniejszenie strat ciepła, jak również na zapotrzebowanie na ogrzewanie. Pamiętajmy więc, że efektywne okna, drzwi i uszczelniania ograniczają ucieczkę ciepła.

• Warunki klimatyczne. Pogoda ma zawsze znaczenie, więc wiele zależy od tego, gdzie planujemy montaż pompy ciepła. W chłodniejszych rejonach mogą one pracować intensywniej, co zwiększa zużycie prądu. Dotyczy to zwłaszcza pomp powietrznych. Co więcej, długotrwałe mrozy mogą włączać dodatkowe grzałki elektryczne, a te podnoszą koszt eksploatacji.

• Sposób użytkowania i konserwacja. Nie sposób też przejść obojętnie obok kwestii dotyczących użytkowania i konserwacji. Biorąc to pod uwagę, warto pamiętać o użyciu programowalnych sterowników i systemów strefowych, które optymalizują pracę urządzenia. Równie istotna jest regularna konserwacja, czyli czyszczenie filtrów, odszranianie, kontrola układu itp. Takie zabiegi utrzymują wydajność urządzenia.

• System grzewczy i temperatura zasilania. Kluczowy wniosek: niskotemperaturowe systemy (np. ogrzewanie podłogowe) współpracują najlepiej z pompami ciepła, ponieważ wyższa temperatura wody w obiegu wymaga więcej energii.

• Taryfy i źródła energii. Dobrze też pamiętać o tym, że korzystanie z taryf nocnych lub okresów tańszej energii obniża koszty, a integracja z instalacją fotowoltaiczną redukuje zakup energii z sieci.

Reklama

Średnie miesięczne rachunki w różnych typach domów

Miesięczne rachunki za ogrzewanie pompą ciepła w dobrze izolowanych domach jednorodzinnych o powierzchni około 100-150 m2 wahają się przeciętnie między 200 a 300 złotych w sezonie grzewczym. Oczywiście koszty te są mocno uzależnione od jakości izolacji budynku, efektywności i mocy pompy, lokalnego klimatu oraz cen energii elektrycznej. Jeśli dom jest słabo zaizolowany, wydatki więc mogą wzrosnąć do poziomu 350 złotych. W sezonie zimowym zaś, gdy zużycie energii jest największe, mogą one wzrosnąć do 500-1000 złotych. Sprawdźmy teraz różne typy domów i koszty eksploatacyjne.

• Domy jednorodzinne dobrze izolowane (ok. 100-150 m2)

Zacznijmy od ideału, domu w sam raz dla pompy ciepła powietrznej, który jest wykonany w nowoczesnej technologii i dobrze izolowany. Typowe miesięczne rachunki za ogrzewanie w takim domu o powierzchni około 100m2 są relatywnie niskie, wynosząc średnio 200-300 złotych w trakcie sezonu grzewczego. Przekłada się to na roczne koszty około 2500-3000 złotych. W porównaniu do tradycyjnych metod, pompy ciepła generują więc tu nawet 50-70% niższe koszty ogrzewania niż piece na paliwo stałe. Zimą rachunki, co prawda, mogą wzrosnąć do 500-1000 złotych, lecz latem potrafią też spaść poniżej 100 złotych.

Jeszcze lepiej to wygląda w przypadku domu o powierzchni 100 m2 z gruntową pompą ciepła. Jej zakup i montaż jest droższy niż powietrznej, lecz eksploatacja tańsza. Średni miesięczny rachunek bowiem wynosi około 130-200 złotych, co daje w skali roku 1600-2400 zł. Co ważne, pompa tego rodzaju utrzymuje wyższą efektywność nawet zimą.

Najlepiej zaś wypadają budynki z pompą ciepłą i instalacją fotowoltaiczną, na przykład o mocy 3,5-4,5 kWp. Możliwe jest tu pokrycie niemal 100% zużycia prądu, gdyż realne rachunki miesięczne mogą być w granicach 0-50 zł. Dzięki temu zyskujemy szybszy zwrot z inwestycji w OZE.

• Domy starsze lub słabiej izolowane

W starszych domach, na przykład z lat 90. lub słabiej izolowanych koszty eksploatacji są wyższe, sięgając średnio 400-500 złotych. Wzrost tych kosztów jest oczywiście efektem większego zapotrzebowania na energię cieplną, jak również obniżonej efektywności systemu ogrzewania. Eksploatacja w takich warunkach wymaga często dodatkowych nakładów na termomodernizację, aby obniżyć rachunki. Warto to przemyśleć, ponieważ przy srogiej zimie rachunki mogą być bardzo wysokie.

Jak zmniejszyć koszty eksploatacji pompy ciepła?

Pompy ciepła to urządzenia bardzo energooszczędne, dzięki czemu rachunki za prąd są niższe. To jednocześnie proekologiczne rozwiązanie, które z każdym rokiem zyskuje na znaczeniu. Mimo tego zawsze warto pamiętać o dodatkowych działaniach przyczyniających się do zmniejszenia kosztów eksploatacji pompy ciepła. Oto one:

• Dobrze dobrana pompa do potrzeb budynku

To absolutnie fundamentalny czynnik. Decyduje o efektywności urządzenia. Unikajmy więc przewymiarowania lub niedowymiarowania, ponieważ – jak już wcześniej wspomnieliśmy – zbyt duża lub zbyt mała pompa ciepła to problemy z jej wydajnością, co może przełożyć się na różne niedogodności. Aby mieć pewność, co wybrać, warto skorzystać z audytu energetycznego lub kalkulatorów doboru pompy ciepła.

• Termomodernizacja budynku – mądra, przyszłościowa inwestycja

Żeby jednocześnie zmniejszyć koszty eksploatacji i zwiększyć efektywność urządzenia, warto zainwestować w termomodernizację budynku, co oznacza takie zadania między innymi, jak ocieplenie ścian i dachu, wymiana okien i drzwi, uszczelnienie mostków cieplnych.

• Równie dobra inwestycja – fotowoltaika

PV może całkowicie pokryć roczne zapotrzebowanie na energię dla pompy. Inwestycja duża, ale istnieje możliwość uzyskania dofinansowania z programów takich jak “Mój Prąd” lub “Czyste Powietrze”.

• Zastosowanie ogrzewania niskotemperaturowego

Ogrzewanie niskotemperaturowe, czyli ogrzewanie podłogowe. Dzięki temu, że pracuje na niskich temperaturach zasilania, pompa ciepła zużywa mniej energii.

• Sterowanie i automatyka

Za sprawą sterowania i automatyki zyskujemy lepszą pracę pompy. Mowa tu zwłaszcza o takich opcjach, jak programowanie harmonogramów pracy, zakup termostatów pokojowych, wybór strefowej regulacji, wdrożenie aplikacji mobilnych i zdalnego zarządzania zużyciem.

• Wybór pompy o wysokim współczynniku COP

Pompa ciepła o wysokim współczynniku COP (Coefficient of Performance). Czynnik ten określa efektywność pompy – im wyższy, tym lepiej. Dobre modele oferują COP na poziomie 4-5.

Podsumowując, koszt eksploatacji uzależniony jest od wielu czynników, przede wszystkim od rodzaju urządzenia, charakterystyki budynku, sposobu użytkowania. W dobrze zaprojektowanym systemie grzewczym koszty użytkowania mogą być o wiele niższe niż w przypadku tradycyjnych form ogrzewania.

Źródło: Onninen