Globalne ceny energii mają w tym roku wzrosnąć o 24% – to największy skok od 2022 roku. Europa jest szczególnie narażona: koszty energii są tu dwa do czterech razy wyższe niż w innych głównych regionach świata. W tej sytuacji Schneider Electric apeluje do decydentów, by przestali traktować efektywność energetyczną i elektryfikację, jako uzupełnienie polityki klimatycznej i zaczęli postrzegać je jako strategiczny zasób energetyczny, niezależny od importu i dostępny na miejscu. Przyspieszenie ich wdrożenia może przynieść co najmniej 250 mld euro oszczędności rocznie do 2040 roku, ograniczając zużycie energii, zmniejszając zależność od paliw kopalnych i wzmacniając konkurencyjność europejskiej gospodarki.
Europa pozostaje strukturalnie słaba: UE importuje niemal 60% energii, co w 2025 roku kosztowało 336,7 mld euro. Naraża to gospodarstwa domowe, przemysł i usługi publiczne na zmienność na globalnych rynkach paliw kopalnych i geopolityczne wstrząsy. Schneider Electric wskazuje, że efektywność energetyczna i elektryfikacja po stronie odbiorców końcowych mogą być wdrażane szybko i z krótkim okresem zwrotu, przynosząc natychmiastową ulgę, a jednocześnie przyśpieszając przejście do silniejszego, bardziej suwerennego systemu energetycznego.
Schneider Electric apeluje do Komisji Europejskiej i państw członkowskich o priorytetowe potraktowanie pięciu działań:
1) Wdrożenie rozwiązań efektywności energetycznej o krótkim czasie zwrotu
Wsparcie i zachęty, które umożliwią firmom upowszechnianie sprawdzonych rozwiązań efektywności energetycznej z szybkim zwrotem z inwestycji, ograniczających zużycie energii w ciągu kilku miesięcy.
- Budynki: nieoprocentowane pożyczki na rozbudowę systemów sterowania i zarządzania energią, umożliwiających optymalizację ogrzewania, chłodzenia, wentylacji i oświetlenia w czasie rzeczywistym. Rozwiązania te mogą obniżyć rachunki już teraz i przygotować budynki na elektryfikację systemów ciepłowniczych oraz zarządzanie popytem. Ich wdrożenie mogłoby zmniejszyć łączne zużycie energii w UE o 5-6%.
- Przemysł: ukierunkowane wsparcie, szczególnie dla MŚP, na rzecz wdrażania systemów zarządzania energią oraz działań niskokosztowych lub bezkosztowych, które mogą przynieść oszczędności sięgające 30% i stanowić fundament cyfryzacji produkcji.
2) Szybka i rygorystyczna implementacja obowiązującego prawa UE w zakresie efektywności energetycznej i budynków.
Pełne wdrożenie dyrektywy o efektywności energetycznej (EED) oraz dyrektywy o charakterystyce energetycznej budynków (EPBD) w celu uruchomienia krótkoterminowych efektów możliwych do osiągnięcia w odpowiedzi na kryzys energetyczny. W szczególności:
- Pilne wdrożenie systemów automatyki i zarządzania technicznego budynkami (BACS) zgodnie z EPBD – zdolnych do wygenerowania 450 TWh rocznych oszczędności energii finalnej, redukcji emisji CO2 o 64 Mt i obniżenia rachunków za energię o 36 mld euro.
- Wzmocnienie audytów energetycznych w ramach EED poprzez wprowadzenie obowiązku realizacji ich zaleceń – w pierwszej kolejności dla MŚP, wspieranych finansowaniem leasingowym i w modelu energia jako usługa (Energy as a Service).
3) Przyspieszenie elektryfikacji dzięki ukierunkowanym zachętom
Produkcja energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych rośnie, jednak strona popytowa – to, jak faktycznie zużywamy energię – w dużej mierze nie przeszła jeszcze na elektryczność. Dopóki Europejczycy jeżdżą samochodami z silnikami spalinowymi i ogrzewają domy gazem, kontynent pozostaje zależny od importowanej energii i zmiennych cen.
Szybsza elektryfikacja pozwoli efektywniej integrować odnawialne źródła energii i ograniczyć podatność na wahania cen paliw kopalnych. Może też odwrócić trwającą od dekady stagnację: Europa elektryfikuje się na poziomie zaledwie 21%, o 10 punktów procentowych mniej niż Chiny, gdzie proces ten postępuje w szybkim tempie. Schneider Electric postuluje:
- Znaczące przyspieszenie instalacji pomp ciepła, które są 3-5 razy wydajniejsze od kotłów gazowych, z docelowym tempem jednego miliona instalacji rocznie do 2030 roku. Wymaga to działań obniżających bariery wejścia, w tym modeli społecznego leasingu.
- Przyspieszenie elektryfikacji transportu przez ukierunkowane instrumenty, w tym zachęty do elektryfikacji flot firmowych, co przyczyni się do rozwoju rynku pojazdów elektrycznych z drugiej ręki.
4) Polityka podatkowa i finansowanie jako narzędzia przeniesienia popytu z paliw kopalnych na czystą energię elektryczną
Schneider Electric apeluje do decydentów, by uczynili elektryfikację opłacalną ekonomicznie:
- Obniżenie podatków od energii elektrycznej, w tym VAT i akcyzy tam, gdzie to możliwe, w celu zmniejszenia różnicy między cenami detalicznymi energii elektrycznej i gazu.
- Przekierowanie środków publicznych i uproszczenie dostępu do finansowania efektywności energetycznej i elektryfikacji, w tym z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF) oraz wpływów z systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS).
- Ograniczenie do minimum wszelkich tymczasowych działań osłonowych w postaci zamrożenia lub dotowania cen gazu, gdyż opóźniają one inwestycje w czyste źródła energii.
5) Uwolnienie potencjału autogeneracji, elastyczności i inteligentnych sieci w celu obniżenia kosztów energii
Usunięcie barier i stworzenie zachęt dla magazynowania energii, elastyczności popytu i cyfryzacji, które ograniczają szczytowe obciążenie i koszty systemowe. Priorytety obejmują:
- Umożliwienie budynkom i zakładom przemysłowym udziału w elastyczności systemu energetycznego dzięki instalacjom fotowoltaicznym na dachach, magazynom energii i cyfrowym systemom sterowania, przy jednoczesnym wspieraniu zarządzania popytem (demand response).
- Szybsze wdrażanie inteligentnych liczników o rozbudowanej funkcjonalności, z dostępem do danych w czasie rzeczywistym i interoperacyjnością – z priorytetem dla dużych budynków komercyjnych, przemysłu i infrastruktury ładowania pojazdów elektrycznych.
- Bardziej cyfrowa sieć elektroenergetyczna i inteligentniejsze planowanie infrastruktury sieciowej, w tym wsparcie dla technologii zwiększających efektywność sieci, wskaźniki wynikowe (outcome-based KPIs) oraz taryfy nagradzające redukcję szczytowego zapotrzebowania i konsumpcję przyjazną dla sieci.
Laurent Bataille, wiceprezes wykonawczy ds. operacji europejskich w Schneider Electric, powiedział: Apel o priorytetowe potraktowanie efektywności energetycznej i elektryfikacji jest dziś równie aktualny co cztery lata temu. Rozwiązania się nie zmieniły. W tym czasie Europa przeżyła jednak kolejne kryzysy energetyczne, nie osiągając postępu, który powinien był już ochronić ją przed szokami cenowymi i wysokimi kosztami obciążającymi firmy, gospodarstwa domowe i przemysł.
Największym zagrożeniem dla energetyki Europy jest bezczynność. Subsydiowanie kosztów energii to działanie doraźne, niewystarczające w dłuższej perspektywie. Europa potrzebuje zmiany strukturalnej, która zachęci do adopcji czystych technologii i trwale zmieni sposób korzystania z energii przez firmy i gospodarstwa domowe. Potrzebujemy przepisów wspierających system energetyczny zbudowany w Europie i dla Europy – ograniczający podatność na wahania cen, zapewniający czyste i niezawodne dostawy energii oraz utrzymujący konkurencyjność kontynentu.
Źródło: se.com
Schneider Electric
Anna Dąbkowska
Konstruktorska 12
02-673 Warszawa
[email protected]
www.se.com/pl
Dodaj komentarz
Musisz się zalogować, aby móc dodać komentarz.