Najnowsza analiza Europejskiego Stowarzyszenia Pomp Ciepła EHPA przekonuje, że pompy ciepła są nie tylko technologią efektywnego ogrzewania budynków, lecz także skutecznym sposobem na ograniczenie zależności Europy od importu paliw kopalnych.
Informacje te są szczególnie ważne w kontekście bezpieczeństwa energetycznego. EHPA wskazuje, że ilość energii dostarczanej przez pompy ciepła jest ponad dwukrotnie większa niż wolumen gazu LNG sprowadzonego do Unii Europejskiej z Bliskiego Wschodu w 2025 r. i odpowiada około 7 proc. całkowitego rocznego importu LNG do UE. Dzięki temu Europa uniknęła w 2025 r. kosztów importu gazu ziemnego szacowanych na 9,7 mld euro.
Pompy ciepła jako technologia bezpieczeństwa energetycznego
Pompy ciepła zmieniają sposób myślenia o bezpieczeństwie energetycznym. Nie zastępują gazu poprzez sprowadzenie innego paliwa, ale ograniczając samą potrzebę jego zużycia. Wykorzystują energię elektryczną oraz ciepło z otoczenia: z powietrza, gruntu, wody lub ciepło odpadowe. Dzięki temu z jednej jednostki energii elektrycznej mogą dostarczyć kilka jednostek ciepła użytkowego.
Oznacza to, że każda kolejna pompa ciepła zmniejsza zapotrzebowanie na import paliw kopalnych, wzmacnia odporność gospodarstw domowych na wahania cen gazu i zwiększa znaczenie lokalnie dostępnej energii elektrycznej, w tym energii z OZE.
Dane EHPA bardzo dobrze pokazują, że pompy ciepła nie są jedynie technologią wspierającą ochronę klimatu. To technologia bezpieczeństwa energetycznego, efektywności i konkurencyjności. Każda dobrze dobrana i prawidłowo zainstalowana pompa ciepła oznacza mniejsze zużycie gazu, mniejszą zależność od importu paliw i większe wykorzystanie energii dostępnej lokalnie. Dla Polski jest to szczególnie ważne, bo nadal zbyt często dyskusję o ogrzewaniu sprowadza się do ceny pojedynczego nośnika energii, a nie do efektywności całego systemu energetycznego — podkreśla Paweł Lachman, prezes zarządu PORT PC.
Także w ujęciu systemowym pompy ciepła ograniczają zużycie gazu: nawet wtedy, gdy energia elektryczna pochodziłaby wyłącznie z elektrowni gazowej, dzięki wysokiej efektywności energetycznej pompy ciepła zużycie gazu jest znacząco niższe niż w przypadku kotła gazowego w budynku. Znaczenie pomp ciepła będzie rosło wraz ze wzrostem udziału OZE, rozwojem taryf dynamicznych, magazynów energii i elastyczności popytu, ponieważ budynki mogą stać się aktywną częścią nowoczesnego systemu elektroenergetycznego.
Europejski rynek pomp ciepła ponownie rośnie
Według najnowszego raportu rynkowego EHPA sprzedaż pomp ciepła w 21 krajach europejskich wzrosła w 2025 r. o 13 proc. rok do roku, osiągając poziom 2,9 mln sprzedanych urządzeń. Łączna liczba pomp ciepła pracujących w tych krajach wzrosła do 29,3 mln.
Tylko nowe pompy ciepła sprzedane w 2025 r. zastępują zużycie około 2,5 mld m³ gazu ziemnego w przeliczeniu na LNG. To wolumen odpowiadający około 24 proc. importu LNG do UE z Bliskiego Wschodu.
Największy wzrost sprzedaży pomp ciepła rok do roku odnotowano w Niemczech – wyniósł on 50 proc. W 2025 r. pompy ciepła osiągnęły tam również rekordowy udział w rynku urządzeń do ogrzewania budynków — po raz pierwszy odpowiadały za 50 proc. sprzedaży na całym krajowym rynku ogrzewania. Kolejna na liście wzrostów jest Dania, gdzie sprzedaż była wyższa o 36%.
Pod względem liczby sprzedanych urządzeń liderem europejskiego rynku była Francja. W 2025 r. sprzedano tam 528 tys. pomp ciepła. Na drugim miejscu znalazły się Włochy z wynikiem 423 tys. urządzeń. W przeliczeniu na 1000 gospodarstw domowych najwyższe wskaźniki sprzedaży osiągnęły Litwa (46 pomp ciepła na 1000 gospodarstw) i Norwegia (43).
Na tle odbudowy rynku europejskiego Polska pozostaje rynkiem wymagającym szczególnej uwagi. W 2025 r. odnotowano wzrost sprzedaży gruntowych pomp ciepła, natomiast sprzedaż pomp ciepła typu powietrze-woda w ujęciu sell-in spadła. Jednocześnie sprzedaż do klientów końcowych, czyli sell-out, utrzymała się na poziomie zbliżonym do 2024 r. Pokazuje to, że popyt na efektywne rozwiązania grzewcze nadal istnieje, ale rynek potrzebuje stabilnych zasad wsparcia, jakości instalacji i odbudowy zaufania.
Znaczenie dla Polski
PORT PC zwraca uwagę, że dane EHPA powinny być ważnym sygnałem dla Polski. W debacie publicznej pompy ciepła są często oceniane wyłącznie przez pryzmat krótkoterminowych kosztów energii lub pojedynczych przykładów źle dobranych instalacji. Tymczasem z punktu widzenia państwa kluczowe jest ich znaczenie systemowe: ograniczanie importu paliw, poprawa efektywności energetycznej, wzrost bezpieczeństwa energetycznego oraz integracja budynków z nowoczesnym systemem elektroenergetycznym.
Jest to szczególnie ważne w kontekście zapowiadanego przez Komisję Europejską pakietu dotyczącego elektryfikacji. EHPA wskazuje, że jednym z kluczowych działań UE powinno być zmniejszenie obciążeń podatkowych dla pomp ciepła i energii elektrycznej oraz ułatwienie gospodarstwom domowym przechodzenia z paliw kopalnych na efektywne technologie elektryczne.
Jeżeli Europa chce ograniczać zależność od LNG, gazu ziemnego i niestabilnych dostaw paliw, musi przyspieszyć elektryfikację ogrzewania. Dla Polski oznacza to konieczność stabilnej polityki wsparcia, odbudowy zaufania do rynku pomp ciepła, poprawy jakości instalacji oraz lepszego powiązania programów dotacyjnych z efektywnością energetyczną budynków. Pompy ciepła powinny być traktowane jako element strategii bezpieczeństwa energetycznego, a nie jako niszowa technologia grzewcza — dodaje Paweł Lachman.
Pompy ciepła są jedną z najważniejszych technologii efektywnej elektryfikacji budynków. Ich rozwój powinien być istotną częścią szerszej strategii modernizacji gospodarki, obejmującej sieci elektroenergetyczne, OZE, magazyny energii, elektromobilność i elastyczność popytu.
Najważniejsze dane z analizy EHPA:
- Europejskie pompy ciepła już obecnie dostarczają ilość ciepła odpowiadającą energii zawartej w ponad 200 dużych gazowcach LNG. To ponad dwa razy więcej niż import LNG do UE z Bliskiego Wschodu w 2025 r.
- Pompy ciepła pozwoliły zaoszczędzić w 2025 r. około 9,7 mld euro na kosztach importu gazu.
- W 2025 r. w 21 krajach europejskich sprzedano 2,9 mln pomp ciepła, a wzrost sprzedaży sięgnął 13 proc. rok do roku. Łączna liczba pracujących pomp ciepła w tych krajach osiągnęła 29,3 mln.
Nowe pompy ciepła sprzedane w 2025 r. zastępują około 2,5 mld m³ gazu ziemnego, czyli około 868 m³ gazu ziemnego rocznie na jedną pompę ciepła.
Źródło: PORT PC/EHPA, „Heat pumps replace Middle East gas imports twice over”, 22 czerwca 2026 r.
Dodaj komentarz
Musisz się zalogować, aby móc dodać komentarz.