Rozliczenie fotowoltaiki w praktyce 2025

Zgodnie z aktualnymi zapisami ustawy o odnawialnych źródłach energii (OZE) do 2037 roku rozliczenie fotowoltaiki będzie odbywało się w dwóch systemach: net-metering i net-billing. Wynika to stąd, że prosumenci, którzy rozliczają się w modelu upustów, mogą z niego korzystać jeszcze przez 15 lat (licząc od 2022 r.).

Reklama

System opustów – bezgotówkowe rozliczanie fotowoltaiki 

Pierwszym sposobem na rozliczanie fotowoltaiki jest system opustów (net-metering). Polega na bilansowym rozliczaniu zużycia energii wyprodukowanej w mikroinstalacji. Kluczową cechą systemu net-metering jest brak możliwości sprzedaży energii generowanej w instalacji PV. Mówiąc wprost: na energii produkowanej przez instalację nie możesz zarabiać. Twoje korzyści to oszczędności na rachunkach za prąd. Aby rozpocząć obrót energią, konieczne jest zgłoszenie instalacji fotowoltaicznej. Umowa zawarta z zakładem energetycznym stanowi podstawę rozliczenia fotowoltaiki. Nadwyżka energii wyprodukowanej przez instalację trafia do sieci, skąd prosument może ją w razie potrzeby odebrać.

Rozliczenie energii z fotowoltaiki w systemie opustów odbywa się bezgotówkowo. Nadwyżki produkcji, czyli część prądu, której urządzenia nie wykorzystają na bieżąco, trafia do sieci energetycznej. Energia wprowadzona i pobrana z sieci jest bilansowana w cyklu rocznym.

Ile czasu na wykorzystanie energii zmagazynowanej w sieci (net-metering)?  

Sieć energetyczna zapewnia magazynowanie energii w okresach, gdy powstają nadwyżki produkcji. Energia z magazynu jest dostępna na bieżąco w ciągu 12 miesięcy od wprowadzenia prądu do sieci i zakończenia okresu rozliczeniowego. Co dzieje się z energią, która nie zostanie wykorzystana w ciągu roku? Niestety, przepada – nie możesz jej wykorzystać ani sprzedać.   Dostawca prądu magazynuje Twoją nadwyżkę energii przez 12 miesięcy od dnia odczytu, a dniem odczytu jest data wprowadzenia energii elektrycznej do sieci.

Jak działa system opustów? 

Czerpanie z odnawialnych źródeł energii wiąże się z trudnością utrzymania stabilności dostaw. Dlatego większość technologii produkcji prądu z OZE, w tym również fotowoltaika, działa najczęściej w modelu on-grid, czyli w ścisłym związku z siecią energetyczną. W ciągu dnia, gdy instalacja ma największą wydajność, energii jest zbyt dużo, aby wykorzystać ją na bieżąco. Jeżeli nie masz własnego magazynu energii, nadmiar prądu trafia do sieci elektroenergetycznej. Z kolei wieczorem panele fotowoltaiczne mają bardzo niską wydajność, a po zapadnięciu zmroku przestają produkować prąd. Aby pokryć zapotrzebowanie energetyczne budynku, musisz sięgnąć po energię z sieci publicznej. W podobny sposób wysokość produkcji zmienia się w dni słoneczne i pochmurne oraz w okresie letnim (długie dni, dużo słońca) i zimowym (krótsze dni, mniej naturalnego światła).

Czym jest współczynnik bilansowania? 

 Do obliczania ilości energii, którą możesz odebrać, służy współczynnik bilansowania. Jest on ściśle związany z nominalną mocą instalacji.   Gdy moc instalacji PV nie przekracza 10 kWp, z sieci energetycznej można bezpłatnie odebrać 80% oddanej energii. Natomiast właściciele instalacji o mocy od 10 kWp do 50 kWp otrzymują z sieci zwrot 70% przekazanych nadwyżek energii.   Oznacza to, że prosumenci mający instalacje do 10 kWp odbierają 0,8 kWh za każdą 1 kWh energii wprowadzonej do sieci. Natomiast w odniesieniu do instalacji o mocy powyżej 10 kWp zakład energetyczny stosuje współczynnik bilansowania 0,7. Za każdą przekazaną kWh otrzymasz w dowolnym momencie 0,7 kWh.

Nowelizacja Ustawy OZE: zmiany rozliczenia fotowoltaiki w 2025 r. 

W roku 2024 system rozliczeń dla prosumentów w Polsce przeszedł znaczące zmiany, które miały na celu zwiększenie opłacalności inwestycji w mikroinstalacje prosumenckie i promowanie technologii magazynowania energii. Zmiany te dotyczyły głównie systemu net-billing i wpłynęły na sposób wyliczania wartości energii elektrycznej oddawanej do sieci przez prosumentów. Ma się to przełożyć na zmniejszenie konieczności zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy, a tym samym na obniżenie rachunków za prąd.

Możliwość wyboru systemu rozliczeń 

Prosumenci, będący na miesięcznych cenach RCEm, mają jednak możliwość pozostania przy rozliczeniach w oparciu o rynkową godzinową cenę energii elektrycznej (RCE), składając odpowiednie oświadczenie do swojego sprzedawcy energii elektrycznej. Dodatkowo, nowelizacja przewidywała zwiększenie wartości depozytu prosumenckiego dotyczącego danego miesiąca kalendarzowego o współczynnik korekcyjny 1,23. W ten sposób wartość depozytu prosumenckiego w net-billingu będzie wyższa, co powinno się przełożyć na obniżenie rachunków za energię pobieraną z sieci.

Korzyści dla prosumentów rozliczających się po cenie RCE 

• Wyższy zwrot niewykorzystanych środków – możliwość uzyskania 30% zwrotu niewykorzystanych środków za energię wprowadzoną do sieci w okresie kolejnych 12 miesięcy.

• Większa opłacalność inwestycji – zmiany w systemie rozliczeń net-billing mają na celu zwiększenie opłacalności inwestycji w mikroinstalacje prosumenckie.

• Rozwój magazynowania energii – zachęta do akumulowania nadwyżek energii generowanej w godzinach o największym nasłonecznieniu i jej wykorzystania w godzinach zwiększonego zapotrzebowania.

Autokonsumpcja to ilość energii z instalacji PV, którą zużywasz na bieżąco. Wskaźnik autokonsumpcji musisz uwzględnić na etapie planowania inwestycji. Dzięki temu określisz optymalną moc Twojej instalacji. Im wyższa autokonsumpcja, tym większe oszczędności na rachunkach za prąd. Aby zwiększyć współczynnik autokonsumpcji, musisz odpowiednio gospodarować swoim zużyciem prądu – zużywać go wtedy, gdy instalacja produkuje najwięcej prądu. Inną, bardziej kosztowną metodą, będzie zakup magazynu energii. Odpowiednio pojemny akumulator pozwala ograniczyć ilość prądu odprowadzanego do sieci.

Tauron