Program Czyste Powietrze – zmiany w zapisach i ich konsekwencje

Reklama

Zapisy programu budzące wątpliwości

W części „Ogólne warunki przyznania i wypłaty dofinansowania”, w pkt. 15 znajdą się zapisy o tym, że:

• Nie będzie zainstalowane i nie będzie użytkowane źródło ciepła inne niż wskazane jako koszt kwalifikowany w załączniku 2 do Programu obowiązującym w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie, w przypadku, gdy przedsięwzięcie obejmowało wymianę źródła ciepła.
• Nie będzie zainstalowany i nie będzie użytkowany w budynku / lokalu mieszkalnym miejscowy ogrzewacz pomieszczeń na paliwo stałe, dotyczy to również kominków wykorzystywanych na cele rekreacyjne.

Wojciech Perek Ekspert kampanii Drewno Pozytywna Energia tłumaczy: W wypadku niewpisania miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na listę kosztów kwalifikowanych w załączniku 2 do Programu, zapis taki uniemożliwia instalację i użytkowanie tych urządzeń. Miejscowe ogrzewacze pomieszczeń spełniające wymogi emisyjne ekoprojektu, są zasilane odnawialnymi źródłami energii: drewnem kawałkowym, pelletem lub brykietem drzewnym, są niskoemisyjnymi i niezależnymi źródłami energii. Możliwość wspierania miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń przez programy dotacyjne przewiduje Art 2, ust. 1c Ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. 2021 poz. 554), w myśl którego miejscowe ogrzewacze pomieszczeń, o których mówi Rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1185 z dnia 24 kwietnia 2015 r. w sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe, to urządzenia spełniające standardy niskoemisyjne. Przedsięwzięcie niskoemisyjne w rozumieniu tejże Ustawy to takie, w wyniku, którego następuje wymiana urządzenia niespełniającego standardów niskoemisyjnych na urządzenie je spełniające.

Kwestionowany zapis stoi więc w sprzeczności z cytowanym przepisem Ustawy. W przypadku braku energii elektrycznej lub awarii instalacji grzewczej, tylko miejscowy ogrzewacz pomieszczeń na drewno pozostaje alternatywą, dzięki której możemy zapewnić sobie ciepło. Zachowanie kwestionowanego zapisu skutkowałoby tym, że beneficjenci Programu byliby pozbawieni bezpieczeństwa energetycznego i
zabezpieczenia w sytuacjach awaryjnych. Zgodnie z danymi z CEEB, w Polsce jest zainstalowane prawie 3,5 miliona miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń, z których korzysta około 6-8 milionów Polaków. Kwestionowane zapisy stawiałyby użytkowników przed wyborem czy skorzystać z Programu i zrezygnować z tych legalnie zakupionych, zainstalowanych i użytkowanych urządzeń czy też zachować miejscowy ogrzewacz pomieszczeń i zrezygnować z Programu. Zapisy uzależniające uzyskanie dotacji od likwidacji niezależnego i legalnego źródła energii są naruszeniem prawa własności oraz konstytucyjnie zagwarantowanej zasady wolności obrotu gospodarczego i zasady zrównoważonego rozwoju. Wszystkie instalowane obecnie miejscowe ogrzewacze pomieszczeń spełniają wymogi ekoprojektu.

Reasumując, jeśli projekt zostanie przyjęty w obecnym kształcie, beneficjenci:

• chcący skorzystać z dotacji zostaną pozbawieni możliwości zainstalowania kominka
•  obecni posiadacze kominków, będą zobligowani trwale odłączyć urządzenie od komina

Potencjalne skutki dla użytkowników kominków

Posiadanie bezużytecznego urządzenia:
Projekt zmian w programie Czyste Powietrze zakłada, że w rozdziale 9.3.2. “Warunki odnoszące się do źródeł ciepła”; znajdzie się następujący zapis: “dopuszcza się pozostawienie w budynku/lokalu mieszkalnym pieców kaflowych lub kominków, jednak muszą być one trwale odłączone od przewodu kominowego, co oznacza trwałe wyłączenie z użytku i musi być to potwierdzone odpowiednim protokołem kominiarskim wydanym przez mistrza kominiarskiego”.

Ograniczenie dostępu do urządzenia grzewczego:
W przypadku awarii technicznych, przeciążeń systemu elektroenergetycznego, problemów z wytwarzaniem energii, czy innymi sytuacjami kryzysowymi, kominki na drewno często stanowią jedyne źródło ciepła. Nowe przepisy mogą pozbawić Polaków tego zabezpieczenia, co w przypadku niskich temperatur (np. zimowych mrozów) oraz potencjalnych ograniczeń w dostawach energii elektrycznej może stanowić szczególne zagrożenie dla bezpieczeństwa i komfortu życia.

Ograniczenie liczby beneficjentów:
Ponad 3,5 miliona gospodarstw domowych (budynków/lokalów mieszkalnych) będących posiadaczami miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń (łącznie około 6–8 milionów Polaków) może zostać wykluczonych z programu, ponieważ obecne zapisy projektu zmuszają ich do dokonywania wyboru między korzystaniem z dotacji a zachowaniem kominków.

Konsultacje społeczne i apel do obywateli

Konsultacje dotyczące projektu potrwają od 9 do 27 grudnia 2024 r. W tym okresie można zgłaszać swoje uwagi i propozycje. Eksperci apelują do obywateli o udział w konsultacjach, aby wyrazić swoje stanowisko wobec kontrowersyjnych zapisów.

Więcej informacji można znaleźć tutaj takdlabiomasy.pl  oraz na stronie programu:  Konsultacje społeczne – Czyste Powietrze