Miliardy z KPO na modernizację polskich sieci energetycznych

Raport wskazuje, że główną barierą w rozwijaniu odnawialnych źródeł w Polsce jest uzależnienie systemu energetycznego od węgla oraz zbyt wolne wdrażanie rozwiązań mających zwiększać elastyczność sieci. Jednymi z kluczowych rozwiązań wspierających elastyczność systemu energetycznego są m.in. magazyny energii, inteligentne liczniki czy programy takie jak Demand Side Response, w których odbiorcy energii (np. przedsiębiorstwa czy centra danych) mogą dostosowywać poziom zużycia energii, wpływając tym samym na stabilność sieci. Eksperci podkreślają, że bez zdecydowanego rozwoju narzędzi do zarządzania popytem i podażą energii nie będzie możliwe pełne wykorzystanie potencjału OZE.

Reklama

Polski system energetyczny stoi przed dwoma kluczowymi wyzwaniami transformacji. Pierwszym jest znaczne uzależnienie od węgla, które przy rosnących kosztach emisji CO₂ przekłada się na wysokie ceny energii. Drugim jest potrzeba zwiększenia elastyczności sieci, co wymaga wdrożenia nowoczesnych rozwiązań. Operatorzy systemów przesyłowych i dystrybucyjnych potrzebują narzędzi, które nie tylko zapewnią wystarczające rezerwy mocy i pozwolą uniknąć przeciążeń, ale także umożliwią odbiorcom dostęp i wydajne wykorzystanie zielonej energii – wskazuje Bartłomiej Jaworski, Senior Product Manager w firmie Eaton.

Inwestycje szansą dla polskiej energetyki

Autorzy raportu wskazują na potrzebę zmiany priorytetów w finansowaniu transformacji energetycznej. Zamiast dalszego subsydiowania odnawialnych źródeł energii, które obecnie są już konkurencyjne kosztowo, należy skupić się na rozbudowie i modernizacji sieci przesyłowych i dystrybucyjnych. Podkreślają przy tym, że finansowanie tych inwestycji nie powinno odbywać się poprzez podwyżki taryf energetycznych, które mogłyby spowolnić transformację energetyczną. Kluczowe jest także usprawnienie procesów administracyjnych związanych z uzyskiwaniem pozwoleń na rozbudowę sieci.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska chce przeznaczyć ponad 2,5 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy na inwestycje w rozbudowę, modernizację i cyfryzację sieci przesyłowych. Zwiększa to szanse na rozwój krajowej branży energetycznej. Inwestycje mają m.in. ułatwiać integrację odnawialnych źródeł oraz zwiększać poziom niezawodności dostaw energii.

Jak wskazuje raport GLOBSEC częścią transformacji sieci energetycznych powinno być również wzmocnienie ich bezpieczeństwa. W ramach tych działań powinny zostać uwzględnione inwestycje w ochronę przed cyberatakami i innymi incydentami, które mogłyby zaburzyć ich działanie. Aby można było skutecznie zarządzać bezpieczeństwem tej części infrastruktury krytycznej, potrzebni będą wykwalifikowani pracownicy oraz odpowiednie procedury do zapobiegania zagrożeniom i zwalczania ich.

W perspektywie najbliższych pięciu lat kluczową rolę odegra mądre zaplanowanie działań na poziomie polityki energetycznej, współpracy między branżami i dialogu z samorządami. Inwestycje w sieci powinny być priorytetem, gdyż istotnym hamulcem rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce nie jest już ich cena, lecz ograniczenia infrastrukturalne. Przykładem wyzwań związanych z przesyłem i odbiorem energii z OZE jest rosnąca liczba odmów przyłączeń do sieci, zdalnych wyłączeń farm fotowoltaicznych czy problem z przesyłem energii z farm wiatrowych w głąb kraju – wskazuje Bartłomiej Jaworski. – Przesunięcie akcentów z subsydiowania OZE na rozwój sieci przesyłowej i dystrybucyjnej wydaje się zatem nieuniknione. Ze względu na dość długi okres realizacji projektów tworzenia nowych sieci, wszelkie programy rządowe czy wprowadzane regulacje powinny w pierwszej kolejności zachęcać inwestorów do zwiększania wydajności już istniejącej infrastruktury, m.in. poprzez zwiększanie jej elastyczności – dodaje Bartłomiej Jaworski.

Transformacja polskiej branży energetycznej to nie tylko kwestia osiągania unijnych celów redukcji emisji dwutlenku węgla, ale także szansa na zbudowanie nowoczesnego i konkurencyjnego rynku, atrakcyjnego dla inwestorów i korzystnego dla konsumentów. Chociaż raport GLOBSEC nakreśla poważne wyzwania, jednocześnie wskazuje, że Polska dysponuje możliwościami do przyspieszenia transformacji. Konieczne do tego będzie wykorzystanie dostępnych możliwości finansowania, przyjęcie odpowiednich regulacji i przekucie w realne działania takich inicjatyw jak Krajowy Plan w dziedzinie Energii i Klimatu (KPEiK).

Eaton